گلرنگ

نام فارسی: گلرنگ
نام علمی: Carthamus tinctorius
نام انگلیسی: Safflower، Bastard saffron
نام فرانسه: Carthame des teinturiers، Safran batard
نام آلمانی: Färberdistel، Saflor، Öldistel، Färbersaflor
نام ایتالیایی: cartamo، zafferanone
نام عربی: اِحریض، عُصفُر
نام‌های دیگر: کاچیره، کاجیره، گل خشت. به دانۀ آن «کافشه» و «قُرطُم» گفته می‌شود.

گلرنگ گیاهی است یکساله، کمی بلندتر از نیم متر و اندکی خاردار که ظاهر آن، بخصوص گلهایش، به خارخسک شباهت دارد. برگهای موجدار و دندانه‌دار آن بدون دمبرگ پهن است و به خارهای ظریف ختم می‌شود. رگبرگها در سطح زیرین برگ برجسته و نمایانند. گلهای منفرد آن در یک طبق کوچک لوله‌ای به رنگ زرد مایل به قرمز در انتهای شاخۀ گلدار نمایان می‌شوند. میوۀ آن فندقۀ سفیدرنگی است که در قسمت بالای آن یک دسته تار نازک وجود دارد.

گلرنگ بومیِ مشرق‌زمین است و در ایران نیز به‌صورت خودرو می‌روید ولی با توجه به کاربردهای گستردۀ روغن و مادۀ رنگی آن در صنایع غذایی و رنگرزی، امروزه در بسیاری از نقاط جهان کاشته می‌شود. در ایران نیز در خراسان، تفرش، تبریز، خوی، شهرکرد، کرمان، چهار محال و بختیاری و مناطق دیگر می‌روید.

گلرنگ از طریق دانه تکثیر می‌شود و برای تسریع جوانه‌زنی بذرش را پیش از کاشت یک شبانه‌روز در آب می‌خیسانند. زمان کاشت گلرنگ از اواسط ماه اسفند شروع می شود و پس از چهار تا پنج ماه، بسته به نوع بذر، قابل برداشت است.

تازه، رنگ تارهای آن نارنجی پررنگ است.

نوع خودرو: گرم در درجۀ سوم و خشک در درجۀ دوم
نوع پرورشی: گرم در درجۀ دوم و خشک در درجۀ اول

تقویت اعصاب؛ کبد
تحریک و به جریان انداختن خون غلیظ‌شده در اثر سردی
آرامش‌بخش و خواب‌آور
جذب و پاکسازی مواد غیرمفید
باز کردن گرفتگی‌ها

در گلهای گلرنگ دو مادۀ رنگی وجود دارد: یکی مادۀ زردرنگی که در آب حل می‌شود و به‌سادگی با شستن می‌توان با شستن آن را استخراج کرد؛ و دیگری مادۀ قرمزرنگی به نام «کارتامین» (Carthamin) که در آب تقریباً نامحلول است و در محلولهای ضعیف قلیایی و الکل حل می‌شود. این ماده در صنایع رنگرزی کاربرد دارد.
در میوۀ گلرنگ نیز حدود سی درصد پروتئین و دو برابر این مقدار روغن ثابت خوراکی است که در صورت استخراج برای تغذیه بسیار مناسب است؛ از همین رو میوۀ گلرنگ را می‌توان از دانه‌های روغنی هم به حساب آورد.

تا پنج گرم

به‌عنوان چاشنی در غذا
به صورت آرد در برخی ترکیبات
به صورت دمنوش

باعث ایجاد بخارات و سردرد می‌شود.
باعث فساد در معده می‌شود.
برای طحال مضر است.

عسل

جهت دریافت اطلاعات به‌روز با مشاوران ما تماس بگیرید.

این گیاه به صورت‌های حب، معجون، شربت و... مصرف می‌شود.

مُنضج
مُحلّل
با قوّت قابضه
مُنوّم