نام های گیاه:
نام فارسی: بلیله
نام علمی: Terminalia bellirica یا Terminalia belerica
نام انگلیسی: Belleric myrobalan
نام فرانسه: Myrobalan
نام آلمانی: Myrobalanenfruchten
نام ایتالیایی: Mirobalano
نام عربی: بلیلج
نامهای دیگر:
ماهیت گیاه:
بلیله درخت برگریز بزرگى است از تیرۀ گارومزنگیان (کُمبرتاسه: Combretaceae) به ارتفاع حدودی بیست تا سی متر، با برگهایی متناوب، بهشکل بيضى كشيده يا بعضاً دايرهاى با قاعدۀ قلبشکل به ابعاد هفت در پانزده سانتىمتر. این گیاه که با آمله و هلیله از یک خانواده است، برگهایى دارد عريضتر از برگ انبه. به ميوۀ این درخت نیز بليله گفته مىشود که تخممرغىشکل، كمى دراز و در دو سر باريك است. پوست میوۀ بلیله نازكتر از پوست هليله و در آغاز و بر روی درخت سبزرنگ است ولی بهتدریج به رنگی میان زرد و خاکی میگراید و وقتی چیده و خشکانده میشود تا به مصرف برسد رنگ آن تقریباً به گردویی روشن میل میکند. درون میوۀ بلیله نیز هستۀ آن قرار دارد.
محل رویش و تولید:
درخت بلیله بومی مناطق گرم و مرطوب جنوب و جنوب شرقی آسیاست و در اغلب مراتع، درههای پست و جنگلهاى مرطوب این مناطق از چین و میانمار و ویتنام و مالزی تا هند و پاکستان مىرويد و حتا در کنار خیابانهای شهر نیز دیده میشود.
زمان کاشت و برداشت:
درخت بلیله بهطور وحشی و خودرو در مناطقی که بومی آنهاست میروید ولی میتوان آن را ازطریق کاشت بذر نیز پرورش داد. بذرهای این گیاه در انواع متنوعی از خاک، از خاکهای شنی و لومی و رسی، امکان رشد دارد ولی خاک آن میباید رطوبت کافی داشته باشد. برای نتیجهگیری بهتر، خوب است زمین را شخم زد و بذرها را پیش از کاشتن یک شبانهروز در آب خیساند و زمانی که هنوز بارانهای موسمی آغاز نشده بهفاصلۀ سه متر از یکدیگر در چالههایی به عمق نیم متر، که از قبل حفر شدهاست، کاشت. این فرایند میباید حدفاصل نیمۀ تیر ماه تا اوایل مرداد ماه به پایان برسد. وقتی درخت به بار نشست و میوههای آن به رنگی میان سبز و خاکی درآمد میتوان محصول را برداشت. این اتفاق معمولاً از اواخر آبان تا اواخر بهمن ماه میافتد. پس از چیدن میوۀ بلیله میباید آنها را خشکاند و به دور از رطوبت و جریان هوا نگه داشت تا خواص خود را از دست ندهد.
نوع مرغوب:
کهنه و دارای آلودگیهای محیطی نباشد.
کیفیت و درجه گیاه:
خشک در درجۀ دوم و سرد در درجۀ اول
خواص و افعال کلی:
تقویت معده
رفع و کاهش سردرد؛ رطوبات و بخارات؛ اسهال مزمن؛ بواسیر
جذب و پاکسازی مواد غیرمفید سوداوی و صفراوی
مواد موثره و ترکیبات شیمیایی گیاه:
در ميوۀ بلیله گلوكوز (Glucose)، تانن (Tannin) و سه جزء گلوكوزيدى وجود دارد. در تنه و پوست درخت آن اسید الاجيك (Ellagic acid) و در پوستۀ هستۀ ميوۀ آن اسید گاليك (Gallic acid) يافت مىشود.
مقدار مصرف:
تا هفت گرم
نحوه مصرف:
پوست و گوشت خشکاندۀ میوه را از هسته جدا کرده، بهصورت آرد و ضماد به مصرف میرسانند.
عوارض گیاه:
برای مبتلایان به ثقل معده ضرر دارد.
برای اندامهای پایینتنه نیز ضرر دارد.
مُصلح گیاه:
عسل
شکر قهوهای
بدل گیاه:
آمله
شکوفۀ حنا
مورد
هلیلۀ سیاه
هشدار و احتیاط:
موارد مطرحشده در اینجا صرفاً اطلاعاتی است که از منابع معتبر استخراج و نقل شده است. بدیهی است که افراد پیش از مصرف محصولات میباید با متخصص و کارشناس این فن مشورت کنند.
محصولات مهم ترکیب شده از گیاه:
جهت دریافت اطلاعات بهروز با مشاوران ما تماس بگیرید.
اَشکالِ داروئی گیاه:
این گیاه به صورتهای حب، معجون، شربت و... مصرف میشود.
اصطلاحات طبی قدیم:
مقوّى معده و اشتها
مُلطّف
قابض
مُسهل سودا بالخاصيت
مُسهل صفرا و قاطع رطوبات و بخارات بالطّبع


اشتراک گذاری