ﺑﻪ ﺻﻔﺤﻪ ﮔﯿﺎﻫﺎن ﺷﻔﺎﺑﺨﺶ ﺣﮑﻤﺖ ﺧﻮش آﻣﺪﯾﺪ!
ﻣﺸﺎوره ﻻزم دارﯾﺪ؟ واﺗﺲ آپ ﻣﺎ: ۰۹۱۰۲۱۲۳۲۸۳
مفردات گیاهی

به‌لیمو

وزن: نامعلوم
قيمت:

نام های گیاه:

نام فارسی: به‌لیمو
نام علمی: Lippia citriodora، Aloysia citrodora
نام انگلیسی: lemon verbena، lemon beebrush
نام فرانسه: Verveine odorante، Verveine citronnelle
نام آلمانی: Zitronenstrauch، Zitronenduftstrauch، Zitronenverbene
نام ایتالیایی: Verbena odorosa
نام عربی: لویزة لیمونیة، رعی الحمام اللیمونی
نام‌های دیگر: لویزه، لویسه، وِروِن

ماهیت گیاه:

به‌لیمو درختچه‌ای است پایا (چندساله) که ارتفاعش به دو متر می‌رسد. برگهایش باریک و دراز است به شکل سرنیزه‌هایی به طول هفت تا ده سانتی‌متر که در دسته‌های سه یا چهارتایی از یک نقطۀ ساقه می‌رویند و اگر آن‌ها را مالش دهیم بوی تلخ و تندی شبیه به بوی مرکبات از آن برمی‌خیزد. گلهایش به شکل خوشه‌ای در انتهای ساقه ظاهر می‌شوند. ساقه و قسمت خارجی گلها به رنگ ارغوانی، گلبرگهای کوچک آن سفیدرنگ و درون میوه‌اش حدود بیست دانۀ به‌لیمو جای گرفته است.
به‌لیمو در مناطق گرمسیر همیشه‌سبز است ولی در مناطق سردسیر خزان می‌کند و برگهایش را در فصل زمستان از دست می‌دهد.

محل رویش و تولید:

به‌لیمو درختچۀ بومی آمریکای جنوبی، مخصوصاً کشورهای شیلی، پرو و آرژانتین است ولی امروزه به علت زیبایی ظاهری، خواص دارویی و عطر دلپذیری که دارد، در بیشتر کشورهای جهان ازجمله ایران پرورش داده می‌شود. به‌لیمو سرمای بالای صفر درجه را تاب می‌آورد ولی در برابر یخ‌زدگی باید مراقبت شود بنابراین در مناطق معتدل ایران می‌توان آن را به‌راحتی پرورش داد ولی در مناطق سردسیر معمولاً در گلخانه پرورش داده می‌شود.

زمان کاشت و برداشت:

به‌لیمو ازطریق قلمه یا پاجوش ریشه‌دار تکثیر می‌شود. برای هر هکتار تقریباً چهل‌هزار قلمه نیاز است. قلمه‌ها معمولاً در پاییز ریشه‌دار و آمادۀ انتقال به زمین اصلی می‌شوند. این گیاه را می‌توان در فصل پاییز یا در فاصلۀ اواخر زمستان تا اوایل بهار (نیمۀ اسفند تا نیمۀ فروردین) کاشت.
اگر به‌لیموی کاشته‌شده دوساله باشد، معمولاً اولین برداشت حدود دو ماه و نیم یعنی هشتاد روز پس از کاشت صورت می‌گیرد ولی اگر به‌لیمو یکساله باشد، برای اولین برداشت حدود چهار ماه یعنی صد تا صدوبیست روز زمان نیاز است و موعد برداشت دوم (که زودتر از برداشت اول فرا خواهد رسید) زمانی است که برگ به‌لیمو کاملاً سبز و زبر شده باشد؛ به‌گونه‌ای که با دست‌کشیدن به‌آسانی له نشود. برگ به‌لیمو باید در جایی به دور از نور آفتاب خشک شود.

نوع مرغوب:

برگهای آن تازه و سبزرنگ و معطر است.

کیفیت و درجه گیاه:

گرم و خشک در درجۀ دوم

خواص و افعال کلی:

تقویت معده
رفع و کاهش بی‌حسی عضلات صورت؛ رطوبات بدن
آرامش بخش اعصاب
تنظیم قاعدگی
افزایش نشاط و شادی

مواد موثره و ترکیبات شیمیایی گیاه:

در برگها و سرشاخه‌های درخت به‌لیمو اسانس روغنی تلخ و فرّاری به نام «اسانس به‌لیمو» (Verbena oil) وجود دارد که میزان آن کمتر از یک درصد است و ترکیبی است از سیترال (citral)، لیمونن (Limonene) و ژرانیول (geraniol). از محلول این اسانس می‌توان به‌عنوان حشره‌کش استفاده کرد.

مقدار مصرف:

تا پنج گرم

نحوه مصرف:

به صورت دمنوش

عوارض گیاه:

برای کلیه‌ها ضرر دارد.

مُصلح گیاه:

کتیرا

بدل گیاه:

روناس

محصولات مهم ترکیب شده از گیاه:

جهت دریافت اطلاعات به‌روز با مشاوران ما تماس بگیرید.

اَشکالِ داروئی گیاه:

این گیاه به صورت‌های حب، معجون، شربت و... مصرف می‌شود.

اصطلاحات طبی قدیم:

مُلطّف
مُجفّف قوى
مُحلّل
با برودت و قوت قابضه
مُدرّ حیض

توضیحات

به‌لیمو درختچه‌ای است چندساله یا پایا که ارتفاعش به دو تا سه متر هم می‌رسد. برگهایش باریک و دراز سرنیزه‌ای‌شکل است و گلهایش به شکل خوشه‌ای در انتهای ساقه‌ها ظاهر می‌شوند. ساقه و قسمت خارجی گلهای به‌لیمو به رنگ ارغوانی و گلبرگهای کوچک آن سفیدرنگ است. درون میوۀ به‌لیمو حدود بیست دانه جای گرفته است. این گیاه در مناطق گرمسیر زمین بی‌خزان و همیشه‌سبز است ولی در مناطق سردسیر خزان می‌کند و در فصل زمستان برگهایش را از دست می‌دهد.

درختچۀ به‌لیمو بومی آمریکای جنوبی، مخصوصاً کشورهای شیلی، پرو و آرژانتین است که اولین بار در سال 1784 میلادی توسط اسپانیایی‌ها یا ایتالیایی‌ها به اروپا برده شد و از آنجا در سراسر جهان منتشر شد. امروزه به‌لیمو را به علت زیبایی ظاهری و عطر دلپذیری که دارد در بیشتر کشورهای جهان از جمله ایران پرورش می‌دهند. در اغلب منابع تاریخی از دانشمند گیاه‌شناس ایتالیایی، آگوستین لیپی (Augustin Lippi) به‌عنوان نخستین آورندۀ به‌لیمو به اروپا نام برده‌اند و ظاهراً به افتخار اوست که این گیاه را «Lippia citriodora» نام‌گذاری کرده‌اند.

در برگها و سرشاخه‌های درخت به‌لیمو اسانس روغنی تلخ و فرّاری به نام «اسانس به‌لیمو» (Verbena oil) وجود دارد که ترکیبی است از سیترال، لیمونن و ژرانیول. از محلول این اسانس در ساخت حشره‌کش استفاده می‌کرده‌اند. اما نکتۀ جالب آنکه به‌لیمو به‌علت طعم و بوی خاصی که دارد محبوب کبوتر است و این پرنده را جذب می‌کند و به همین سبب است که آن را در زبان عربی «رعی الحمام» و «ساق الحمام» نامیده‌اند.

طبع به‌لیمو ازنظر طب سنتی گرم و خشک است و اطبا از آن به‌عنوان مقوّی معده، شادی‌آور و تنظیم‌کنندۀ قاعدگی بانوان استفاده می‌کرده‌اند. از برگهاى درختچۀ به‏ليمو براى معطّر كردن آشاميدنى‏ها و در آشپزی برای طعم‌دار کردن گوشت و مرغ و ماهی و سالاد استفاده مى‏شود و جوشاندۀ برگها و گلهاى به‏ليمو را به‌عنوان تب‏بر، آرام‏بخش، ضدنفخ، ضداسپاسم و آرام‏كنندۀ اعصاب مصرف مى‏کنند. از له‌كردۀ برگهاى به‌لیمو نیز ضمادی می‌سازند که مرهم زخم است.

به‌لیمو هم مانند هر گیاه دارویی دیگر عوارضی دارد و مصرف زیاد آن برای کلیه‌ها مضر است. برای تعدیل و کاهش عوارض به‌لیمو می‌باید از کتیرا بهره گرفت.