نام های گیاه:
نام فارسی: شاهتره
نام علمی: Fumaria parviflora
نام انگلیسی: Fine-leaved fumitory
نام فرانسه: Fumeterre
نام آلمانی: Kleinblütige Erdrauch
نام ایتالیایی: Fumaria a fiori piccoli
نام عربی: شاهترج، شاتراج
نامهای دیگر: بقلة المَلِک، سلطان البقول، پت پاپرا (به هندی)
ماهیت گیاه:
شاهتره گياهى است علفى، يكساله، دارای ساقههایی نسبتاً قوی. برگهای كوچكش بريدهبريده و باریک بهشکل نوار و بهرنگ سبز غبارفام هستند و گلهای نامنظمش بهرنگ سفيد و بهصورت خوشهاى. ميوۀ شاهتره كوچك و كروى، نسبتاً گوشتى و پوشيده از دانههاى ريز نوكتيز است.
محل رویش و تولید:
گياه شاهتره در نواحی مرطوب و سايهدار و كنار نهرهاى آب مىرويد. پراکندگی این گیاه در جهان محدودهای از جنوب اروپا و سواحل مدیترانه تا هندوستان را در بر میگیرد. در کشورمان ايران در اطراف تهران و دامنههاى البرز، گيلان، مازندران، گرگان، آذربايجان، در فارس در اطراف شيراز و كازرون، در كرمان در بم و جيرفت، در مناطق جنوبى در جزيرۀ خارك، در بلوچستان همچنین در خراسان در قوچان، فريمان و نيشابور انتشار دارد.
زمان کاشت و برداشت:
تكثير اين گياه از طريق كاشت بذر آن در فصل بهار صورت مىگيرد. بذرهای شاهتره كوچك است، از اين رو نبايد آنها را در عمقی بیش از يك سانتی متر قرار داد.
بذر شاهتره را در فروردینماه در زمینی که قبلاً شخم خورده و نسبتاً مرطوب و سبک باشد میکارند. پس از نمایان شدن جوانۀ گیاه، فاصلۀ آنها را از یکدیگر کم کرده، مراقبتهای لازم از قبیل کندن علفهای هرز و غیره را انجام میدهند. محصول شاهتره را به فاصلۀ تقریبی یک هفته پس از گلدهی میتوان برداشت.
نوع مرغوب:
برگ تازۀ سبز، با طعمی تلخ، عاری از آلودگیهای محیطی
کیفیت و درجه گیاه:
مركّب القُوا و در حرارت معتدل
خشك در درجۀ دوم و بهروایتی گرم در درجۀ دوم هرچند ابنسینا سرد در درجۀ اول دانسته است.
خواص و افعال کلی:
تقویت ریشۀ دندان؛ معده و کبد
رفع و کاهش تبهاى مزمن، اختلالات با منشأ سودا و بلغم شور
کنترل و دفع مرۀ صفرا و سوداى سوخته به ادرار
جذب و پاکسازی مواد غیرمفید صفراوی، رطوبتی و خصوصاً سوداوی؛ مواد غیرمفید رطوبتی از پرزهای معده
باز کردن گرفتگیهای کبد و طحال
افزایش اشتها و ادرار
روشنایی و تصفیۀ خون
مواد موثره و ترکیبات شیمیایی گیاه:
در برگها و ساقۀ گياه شاهتره تركيبات غيرآلكالوئيدى پنتاترياكونتان ((Pentatriacontane، گلوكوز (Glucose)، تانن (Tannin) و اسید فوماريك (Fumaric acid) وجود دارد.
مقدار مصرف:
از جرم آن تا ده گرم
از دمکردۀ آن تا صدوپنجاه گرم
نحوه مصرف:
به صورت آرد، دمکرده، عرق و مصرف موضعی
عوارض گیاه:
برای ریه ضرر دارد.
مُصلح گیاه:
کاسنی
بدل گیاه:
برگ سنا
هليله زرد
محصولات مهم ترکیب شده از گیاه:
جهت دریافت اطلاعات بهروز با مشاوران ما تماس بگیرید.
اَشکالِ داروئی گیاه:
این گیاه بهصورت حب، معجون، شربت و... مصرف میشود.
اصطلاحات طبی قدیم:
مُقوّى كبد و معده و مُدبغ آن
مُفتّح سُدّه كبد و طحال
مُسهل اخلاط ثلاثه خصوصاً سودا
دافع مرّه صفرا و سوداى محترقه ببول
صافكنندۀ خون
مُدرّ بول
مُنبه اشتها
هشدار و احتیاط:
موارد مطرحشده در اینجا صرفاً اطلاعاتی است که از منابع معتبر استخراج و نقل شده است. بدیهی است که افراد پیش از مصرف محصولات میباید با متخصص و کارشناس این فن مشورت کنند.
توضیحات
شاهتره گياهى است علفى، يكساله، دارای ساقههایی نسبتاً قوی. برگهای كوچكش بريدهبريده و باریک بهشکل نوار و بهرنگ سبز غبارفام هستند و گلهای نامنظمش بهرنگ سفيد و بهصورت خوشهاى. ميوۀ شاهتره كوچك و كروى، نسبتاً گوشتى و پوشيده از دانههاى ريز نوكتيز است. تمام قسمتهای گیاه شاهتره خواص دارویی دارد. این گیاه، بهخصوص برگهایش، طعم تلخ و خاصیت قابض دارد.
گياه شاهتره در نواحی مرطوب و سايهدار و كنار نهرهاى آب مىرويد. پراکندگی این گیاه در جهان محدودهای از جنوب اروپا و سواحل مدیترانه تا شبهقارۀ هندوستان را در بر میگیرد. شاهتره در کشورمان ايران نیز در اطراف تهران و دامنههاى البرز، گيلان، مازندران، گرگان، آذربايجان، در فارس در اطراف شيراز و كازرون، در كرمان در بم و جيرفت، در مناطق جنوبى در جزيرۀ خارك، در بلوچستان همچنین در خراسان در قوچان، فريمان و نيشابور انتشار دارد. تولید و تکثیر این گیاه از طریق بذر و در فصل بهار است.
در اروپا از عرق شاهتره برای رفع اختلالات گوارش و بهعنوان اشتهاآور و هضمکنندۀ غذا همینطور هنگام بروز اسکوربوت (کمبود ویتامین ث) استفاده میشود. در هند از این گياه بهعنوان کشندۀ كرم روده، ادرارآور، مُعرّق و رفعکنندۀ تبهاى ضعيف استفاده مىشود. بهعلاوه بهعنوان صافكنندۀ خون و در رفع بيمارىهاى پوستى نیز از آن استفاده مىشود.
شاهتره از نظر حكماى طب سنتى مركّبالقُوا است. در حرارت معتدل است ولی خشكی آن بر رطوبتش غلبه دارد. عدهاى از اطبّای قدیم آن را گرم و خشك دانستهاند ولى ابنسينا بر این باور است که در طبع آن اندکی سردی نیز هست. شاهتره بازكنندۀ گرفتگیهای كبد و طحال و تقویتکنندۀ اين دو عضو است و مُسهل خلطهای سهگانه بهخصوص تلخى صفرا و سوداى سوخته است. خون را روشن و صاف و اشتها را تحریک مىكند و ادرارآور است. خشك آن براى تقويت معده قوىتر از تازۀ آن است و براى تب، اختلالات سوداوى، عارضههای پوستى و تقويت ریشۀ دندان مفيد است. اگر با سركه يا آب عسل يا مخلوطى از سركه و عسل خورده شود، براى رفع تهوّع صفراوى و آشفتگىهاى بلغمى و پاك كردن معده از فضولات حبسشده بسيار مفید است.
آب برگ تازۀ شاهتره با شكر قهوهای يا تمرهندى براى پاك كردن معده و رودهها و باز كردن گرفتگىهاى كبد و طحال و تقويت معده و رفع يرقان و عارضههاى پوستى نظير جرب و خارش مفيد است. عرق شاهتره كه از تقطير این گياه به دست مىآيد مانع اسهال مىشود. ماليدن عصارۀ شاهتره به چشم براى تقويت بینایی و جلوگیری از ريختن اشك سودمند است. اگر عصارۀ شاهتره با صمغ عربى به پلك ماليده شود از روئيدن مجدد موى منحرف در پلك چشم جلوگیری مىکند. گرداندن عرق شاهتره در دهان براى التيام زخمهای كام دهان و زبان و استحكام لثه و ضماد آن با حنا براى رفع جرب و خارش پوست مفيد است.
شاهتره در کنار فواید بسیارش عوارضی هم دارد. این گیاه برای ریه مضّر است و از اين نظر بايد با كاسنى خورده شود. برگ سنا و هلیلۀ زرد را از نظر خواص میتوان جایگزین شاهتره دانست.
نظرات و بررسی ها
برای ثبت نقد و بررسی وارد حساب کاربری خود شوید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.