روغن کرچک

فارسی: کرچک
نام علمی: Ricinus Communis
انگلیسی: Castor ،Oil Plant
فرانسه: Ricin
آلمانی: Wunderbaum
ایتالیایی: Ricino ،Risino ،Palma Christi
عربی: خروع

کرچک درختچه‌ای است بومی مناطق گرمسیر که در اقلیم‌هایی با گرما و رطوبت کافی تا دو سال دوام آورده، بلندى‌اش به سه متر هم مى‌رسد اما در مناطق معتدل که زمستان سرد دارند، از آنجا که این گیاه با سرما سازگار نيست، حیاتی يكساله دارد.
كرچك داراى ارقام مختلفى است و گياه آنها نيز داراى رنگهاى متفاوتى مى‏باشد. ساقۀ انواع آن از سفید تا صورتى و قرمز و بنفش است. برگهاى آن پنجه‏اى شبيه برگ انجير است. ريشۀ کرچک مانند نى توخالی و ميوه‌اش مدوّر و خاردار است. درون میوۀ کرچک تخمهایی به اندازۀ دانۀ قهوه قرار دارد که پوستشان خال‌خالی و مغزشان سفيد و بسیار روغنی.

كرچك بومى مناطق حاره است. خاستگاه آن بنابر روایتی حبشه و به روایتی دیگر هندوستان است. این گیاه به طور طبیعی در اقلیم‌های گرم و مرطوب مانند هند و برخی مناطق آفريقا می‌روید ولى كشت آن منحصر به این دو نقطه نيست و امروزه در اغلب مناطق دنيا از جمله در ايران كشت مى‏شود.

کرچک در مناطق حارّۀ دنيا كه داراى يك فصل باران به مدت چهار تا پنج ماه هستند به‌آسانى و بدون نیاز به آبيارى عمل مى‌آید ولى در نواحی خشك، مانند ايران، به‌خصوص در مناطقى كه در فصل رويش گياه یعنی تابستان بارندگی وجود ندارد يا به اندازۀ كافى‏ نيست، بايد آن را آبيارى کرد. در مناطقى كه ارقام يكسالۀ آن كاشته مى‏‌شود، پس از برداشت محصول، زمین را شخم می‌زنند و سال بعد ازنو می‌كارند. معمولاً در مناطق معتدل كشت بذر كرچك مقارن با زمان كشت ذرت و پنبه است.
در شرايط اقليمى ايران معمولاً چهار تا پنج ماه پس از كاشت بذر کرچک محصول آن به دست مى‏آيد و میانگین برداشت در هر هکتار یک‌ونیم تا دو تن است.

یک نوع از گیاه کرچک ساقۀ قرمز مایل به بنفش دارد. خواص دانه‌های این نوع نسبت به نوعی که ساقه‌های سفید دارد قوی‌تر است. روغنی که به روش پرس سرد از این نوع دانه استخراج می‌شود غلظت و مرغوبیت بیشتری دارد.

گرم و خشک در آخر درجۀ دوم

تحریک و خارج کردن جفت جنین از رحِم
رفع و کاهش سردرد، فلج، فلج اعصاب صورت، لرزش غیرارادی بدن؛ بیماری‌های با منشأ سردی؛ تنگی نفس، سرفۀ ناشی از سردی؛ قولنج و بادها
تسکین دردهای پشت و مثانه
افزایش قاعدگی

معمولاً از روغن دانۀ کرچک استفاده می‌شود.

سست‌کننده و ازبین‌برندۀ اشتها است.
باعث تهوع و استفراغ می‌شود‏.
موجب غم و اضطراب می‌شود.

کتیرا، مصطکی، نعناع

از پنج تا ده عدد از دانۀ پوست‌کندۀ آن
مقدار مصرف روغن با توجه به خلوص و کیفیت آن متغیر است.

به اندازۀ یک‌دهم از جرم آن «دند» (حب السلاطین) تدبیرشده می‌باشد

در دانۀ کرچک نوعی آلبومین (پروتئین سفیدرنگ بی‌شکل) وجود دارد که سمّی است. این آلبومین سمّی یا توکس‌آلبومین (Toxalbumin) را ریسین (Ricin) هم می‌نامند. به‌علاوه، در دانه و اندکی هم در برگهای کرچک یک آلکالوئید سمّی به نام ریسینین (Ricinine) یافت می‌شود.
از دانۀ کرچک روغنی ثابت به نام «روغن کرچک» به دست می‌آید که درواقع محصول اصلی این گیاه است و بسته به نوع گیاه از سی تا شصت درصد وزن دانه را تشکیل می‌دهد.
در دانه و در روغن کرچک ریسین‌اولئیک اسید (Ricinoleic acid)، پالمیتیک اسید (Palmitic acid)، اولئیک اسید (Oleic acid)، لینولئیک اسید (Linoleic acid)، دی‌هایدروکسی‌استئاریک اسید (Dihydroxystearic acid) و چند گلیسرید (Glyceride) یافت می‌شود.
ریسین‌اولئیک اسید یک اسید چرب اشباع‌نشده است که به شکل گلیسرید در روغن کرچک وجود دارد و حدود هشتاد درصد اسیدهای چرب دانۀ کرچک را تشکیل می‌دهد. این گلیسرید را به نام ریسین اولئین (Ricinolein) نیز می‌خوانند که دارای خاصیت مُسهلی بسیار قوی است.
در کنجالۀ کرچک یا تفاله‌ای که پس از روغن‌کشی دانه‌ها به جا می‌ماند، حدود پنج درصد گلوتامیک اسید (Glutamic acid) به‌علاوۀ مقداری آرژنین (Arginine) و ریسین وجود دارد.

جهت دریافت اطلاعات به‌روز با مشاوران ما تماس بگیرید.

این گیاه به صورت‌های حب، معجون، شربت و... مصرف می‌شود.

مُقوّى اعضا
مُنقّى عروق
مُحلّل و مُليّن اعصاب
مُسهل قوى اخلاط بارد